Değişken ruh halleriyle onu anlamanın zaman zaman zor olduğunu söyleyebildiğimiz dünyaca ünlü yazar Lev Tolstoy kimdir? Hayatı merak edildi hep. Bu yazımızda hayatının kısa kesitini siz değerli okuyucularımıza sunuyoruz.
Rus yazar Lev Nikolayeviç Tolstoy, 9 Eylül 1828’de, Moskova’nın güneyindeki Tula vilayetinin Yasnaya Polyana kasabasında dünyaya geldi. Lev Nikolayeviç Tolstoy, 1821 yılında evlenen Kont Tolstoy ile Prenses Mariya’nın dördüncü çocuğudur. Annesi beşinci çocuğu doğururken 1830 yılında hayata gözlerini yumdu. Bu sırada Lev Nikolayeviç Tolstoy 2 yaşındaydı. 9 yaşındayken de babası vefat etti. Anne ve babası olmadığı için çocukluğu halalarının yanında geçti, eğitimini onlar karşıladı.
Bu yıllarda Platon, Dickens, Pascal gibi klasikleri okudu. Daha sonra Kazan Lisesi’ne girdi. Kendi seçmiş olduğu program üzerinden liseyi bitirdi. Doğu Dilleri Fakültesinde sınıfta kalınca 1846 yılında Hukuk Fakültesine geçiş yaptı. Hukuk öğrenimini de yarıda bırakarak 1847’de, doğduğu yer olan Yasyana Polyana’daki çiftliğine döndü.
1851 yılında Rus ordusuna yazıldı ve Kırım Savaşında topçu teğmeni olarak görev yapan abisinin yanına gitti. 1852 yılında astsubay olarak topçu bataryalarından birine verildi. Bir süre sonra sağlığı gittikçe bozuldu. Bu zamanlarda can sıkıntısını gidermek için roman yazmaya başladı. Tolstoy, Gürcistan’daki şeyhlere karşı yapılan hareketlerde yer aldı. Daha sonra 1853’te 1. Nikola Osmanlı İmparatorluğu’na savaş açınca Tolstoy, subaylığa yükseldi. Tuna ordusu bataryalarında görevini icra etti. 1854’de Eylül ayında, Türk-Fransız-İngiliz kuvvetleri Sivastopol’u kuşatınca Tolstoy Kırıma naklini istedi fakat Sivastopol’a topçu asteğmeni olarak görev verildi. Tolstoy, ateş hattından kurtulmak için yollar arıyordu. Bu savaşın ona tek kazancı Kırım ve Sivastopol’da gördüklerini ve yaşadıklarını, Sivastopol Hikayelerine aktarabilme birikimi sağlamasıydı. Sivastopol düştükten sonra Petersburg’a gitti ve yazarlığı meslek olarak yapmaya karar verdi.
“Çocukluk Çağı” adlı uzun öyküsünü bir hayli beğenen şair Nekrasov, onu Çağdaş dergisinde yayımlayacağını Tolstoy’a iletti. Eleştirmenler de öyküyü beğendiler ve Tolstoy’un edebiyata attığı bu ilk adım gereken ilgiyi fazlasıyla gördü.
“Bu dünyada bahşedilecek olan pratik bir din, İsa’nın dini olacaktır!” dedi. İlkel Hristiyanlığı tarif etti, kiliseye sırtını döndü. Öteki dünyadan çok bu dünyayı benimsedi. İleride adı “Tolstoyculuk” olarak adlandırılacak düşünce bu yıllarda temeli atıldı. Daha sonra bu düşünce 24 yıl sonra büyüyerek ortaya çıktı.
1855 yılının Kasım ayında Turgenyev’le tanıştı. Burada iki edebiyat grubu vardı. Biri Batı’ya açık, diğeri ise ulusal kaynaklardan tarafa olan grup. Her iki grupla zaman zaman ters düştü. 1857 yılında Fransa, Almanya ve İsviçre’yi gezdi. Bu esnada ağabeyi kollarında can verdi. Tolstoy, gezideyken 1861’de Rusya’da kölelik kaldırıldı. Artık o da Rousseau gibi düşünüyor: “Doğa iyidir, toplum kötüdür” diyordu. Daha sonra Tolstoy, kendi bölgesindeki eski kölelerle toprak sahipleri arasındaki toprak ve borç anlaşmazlıklarını çözmek için yargıçlık yapmaya başladı.
Elbette Lev Tolstoy Kimdir dendiğinde “Savaş ve Barış” onun bir hayli ünlenmesini sağladı. Bu dönemde bir hayli çok okunan yazar, çocuklar için alfabe hazırlamaya başladı. Fakat yayın evlerinin çekici önerileri onun “Anna Karen ina”yı yazmasına vesile oldu. Tolstoy’un huzuru gittikçe bozuldu. Dine sığındı, günah çıkardı, oruç tuttu ve köy kilisesindeki ayinlere katıldı. 1879 kışında “İtiraflar”ı yazdı. Bu, Tolstoyculuğun aslında ilk temel taşı olmuştu.
Tolstoy’un sofuluğu tam 2 yıl sürdü. Çünkü Tolstoy, hiçbir yetkiye boyun eğmeyecek kadar irade sahibiydi. 1880 yılından sonra Hristiyanlıktaki ölümsüzlük düşüncesini, Ortodoks Kilisesini ve her türlü siyasal iktidarı kabul etmedi. Tolstoy, kendine özgü bir din geliştirmeye başladı.
Düşüncelerini açıkladığı “Dogmatik Teolojinin Eleştirisi”, “Dört İncil’in Çevirisi ve Uzlaşması” adlı eserleri büyük tepki toplamasına neden oldu.
Tolstoy’un yolu Sonya Bers ile kesişti. Sonya Bers, komşu çiftliğinin sahibinin suluboya resimler yapan, hikayeler yazan, ortaokulu yeni bitiren 18 yaşında bir genç kızıydı. Tolstoy ise o zamanlar 34 yaşındaydı. 1862’de Eylül ayında nişanlandılar ve bir hafta sonra da evlendiler. Tolstoy’un bu evliliğinden tam 13 çocuğu oldu. Sonya, kıskanç bir insandı, ayrıca evine de bağlıydı. Tolstoy’u dizginleyerek onun soluklu eserler vermesine katkıda bulundu. “Savaş ve Barış” bu yıllarda kaleme alındı.
Kaleme aldığı “İvan İlyiç’in Ölümü”, “Kreutzer Sonat”, “Hacı Murat” ve son büyük romanı olan “Diriliş” gibi eserleri, aynı manevi arayışı yansıttı. Daha sonra Kırıma dinlenmeye gitti ve Vasiyetnamesini hazırladı (1910). Aile yanında bunalan yazar, 7 Kasım 1910 yılında ailesini terk etti. Yanına en küçük kızı ve doktorunu alarak, trene binip güneye doğru yol aldı. Ne var ki yolda halsiz düşmüştü. Astopovo istasyonunda inmek zorunda kaldı. Lev Tolstoy Kimdir sorusuna yanıt vermeye devam ediyoruz.
Gar şefi, usta yazarı evinde konuk etti. Tolstoy, yemek yemiyordu, hastalığı gittikçe ağırlaşıyordu. 20 Kasım sabahı saat 06:05’te, zatürreden hayata veda etti.
Türk edebiyatının Tolstoy’la tanışması 19. Yüzyılın sonuna dayanır. Yeni harflere geçinceye kadar birçok kitabı yayımlanır. Bunlardan bilinen ilk kitap Madam Gülnar’ın çevirisini yaptığı “Familya Saadeti” adlı eseridir. 1891 tarihli bu eser aynı çevirmenle yeni harflerle basımı yapılmamıştır. Ancak M.E. Gözlü tarafından 1977’de “Aile Mutluluğu” adıyla yeniden yayımlanmıştır. Ayrıca Tolstoy, Peyami Safa, Ahmet Hamdi Tanpınar, Yusuf Atılgan, Oğuz Atay gibi birçok yazarımızı da etkilemiştir.
Tolstoy’un Kırım ve Sivastopol savaşlarına Üsteğmen olarak katılması ona üstün bir deneyim sağlar. Bu birikimini Dünya edebiyatının da en büyük klasiklerinden olan Savaş ve Barış’ta kullanarak gösterir.
Döneminin en büyük romancısı olan Tolstoy, J.J Rousseau gibi, insanların ahlakını kötü etkileyen sanata düşmandı. Zorbalığa ve büyük mülkiyete karşıydı. Mülkiyet konusu yüzünden ailesiyle arası açıldı. Bunun için, varını yoğunu köylülere dağıtmıştır.
Eserlerinden özellikle “Anna Karenina” ve “Savaş ve Barış”ın çok sayıda filmi ve sahne uyarlamaları vardır.
Bu yazımızda dünyaca ünlü yazar Tolstoy’u inceledik. Hayatı merak edilen bir insan olarak LEV TOLSTOY KİMDİR? sorusuna cevap bulmaya çalıştır. Egitimarsivi.net her zaman yanınızda.
Öğretmenlik ile ilgili kompozisyon (15.148)
2. Sınıf çarpım tablosu tablosu (11.771)
2. Sınıf Hayat Bilgisi Ders Notları (9.805)
Prof. Dr. Aziz SANCAR Kimdir? (9.462)
