O kadar çok kan döktü ki Müslüman ve Hristiyanlar Deccal olduğuna inandılar. O kadar çok kadınla beraber oldu ki bugün 24 milyon insanın onun soyundan geldiği düşünülüyor. Doğduğu andan itibaren dünya asla eskisi gibi olmayacaktı.Dünya tarihinin en büyük askeri liderlerinden biri olarak kabul edilen Cengizhan kimdir? sorusunu yanıtlamaya çalıştık. Eminim faydalı olacaktır.
1162 de Moğolistan‘da doğdu. Gerçek adı Timuçin dir. Babası Yesügüy Bahadır, 12. ve 13. yüzyılda Moğolistan’da büyük ün ve güç kazanmış Tatar boyunun önderiydi. Annesi aynı boydan gelen Ulun Hatun, Timuçin’i ve kardeşlerini Türk geleneklerine göre yetiştirmeye çalışan fedakar bir kadındı.
Cengiz Moğolistan bozkırlarında 8-9 yaşlarında küçük bir çocukken babası ile yaptığı yolculukta babasının düşman kabile tarafından zehirlenerek öldürüldü ve babasının yönetimi altındaki halk küçük bir çocuğun liderliğini kabul etmedi ve birliği dağıldı. Üzerine birde en yakınlarının ihanetine uğrayarak annesi ve kardeşleriyle birlikte ormanda gizlice yaşamak zorunda kaldı. Timuçin ve ailesinin balıkçılık ve avcılık yaparak geçimlerini sağladıkları bu sıkıntılı dönem uzun sürdü. Geçirdiği bu zor günler onun gelişiminde önemli rol oynayacaktı. Çünkü kendi sözleriyle anlattığına göre bütün ailesi açlıktan ölmek üzereyken kardeşi yakaladığı balığı onlarla paylaşmamış, bunun üzerine cengiz kardeşini öldürmek zorunda kalmıştı. Acımasız Moğol bozkırlarında tek bir kural vardı güçlü olan istediğini alır.
“Bozkırda yaşamak zordur ve öyle soğuktur ki buzlar bile üşür” diye söyler Moğollar. Bu yüzden hayatının en zor yıllarını Moğol bozkırlarında gizlice geçirdiği yıllar olarak anlatır.
Timuçin 16 yaşına geldiğinde daha önceden yaptıkları bir anlaşma sayesinde Onkırat kabilesinden Börte ile evlendi. Bu ona siyasi bir güç sağlamıştı. Bir süre sonra Merkit kabilesinin baskınıyla karısı Börte kaçırıldı. Timuçin ise kaçarak hayatını zor kurtardı.
O dönemlerdeki Moğol tarihçiler tarafından yazılmış Moğolların gizli Tarihi adlı eserde Timuçin şöyle demiştir. ” Karımı kaçırıyorlardı ama ne yapmam gerektiğini biliyordum yani kaçmalıydım. Çünkü ancak bir aptal kazanamayacağı bir savaşa girer”
Kısa zaman içinde bir ordu toplayıp Merkit kabilesine bir saldırı düzenledi. Merkitleri yerle bir edip karısı Börte’yi kurtardı. Henüz 20 yaşına geldiğinde bütün Moğolistan’da tanınan ve saygı duyulan bir komutan olmayı başarmıştı. Zamanla Moğolistan’daki kabileleri bir bir kendi bayrağı altında birleştirdi. 1206 yılına gelindiğinde bütün Moğolistan’da birlik sağlanmıştı. Tüm Moğol kabileleri tek çatı altında toplanmış Timuçin adı yerini Ulu Kağan anlamına gelen Cengiz Han‘a bırakmıştı.
Cengiz Han, doğuda gün doğusundan batıda gün batısına kadar tüm kavim ve kabilelere diz çöktürmüştür. için Zalim bir yönetim anlayışı benimseyip, birbirinden çok farklı olan ırkları hâkimiyeti altına alıp sorunsuzca tutabilmek için belirli kurallar getirmiş ve “Cengiz Yasaları” denilen yasaları koymuştur. Bu yasalar, asırlar boyunca –hatta Emir Timur döneminde bile uygulacak ve Orta Asya’nın en önemli hukuku hâline gelecekti.
Peki nedir bu cengiz yasaları?
*Bütün dinlere saygı gösterilecek, aralarından ayrım yapılmayacak. Cengiz Han, bütün bu emirlerini tanrıya inanılması için verir.
*Kasten yalan söyleyen, sihirbazlık yapan, kavgada taraf tutup kavganın kaderini etkileyen ölümle cezalandırılır.
*Kaçan bir esiri yakalayan ama sahibine iade etmeyen kişi ölümle cezalandırılır.
*Hiçbirini diğerine tercih etmeksizin bütün dinlere hürmet edilecektir.
*İçkiden bütün bütün vazgeçemeyen ayda üç defa sarhoş olabilir. Üç defadan fazla sarhoş olan suçludur.
Bu ve bunun gibi 20 tane yasa koyarak farklı ırkları sorunsuzca hakimiyeti altında tutatildi.
Cengiz Hanın en büyük ideali tüm dünyayı fethetmekti. Bu hayalini gerçekleştirmeye Çin ile başladı. Fakat karşılarına beklemedikleri bir şey çıktı. Çin seddi. Cengizhan bunun üzerine çok basit bir hamle yaptı. Kuzeyden Çin seddi’nin etrafından dolaştı. Çin’in içlerine kadar girdi ve 9 yıl gibi kısa bir sürede bütün Çin’e diz çöktürdü. Cengizhan burada büyük kıyımlar yaptı. Eski Çin nüfus sayımlarına bakıldığında bu dönem Çin nüfusundan milyonlarca kişi eksilmiştir.
Daha sonra gözünü batıya dikti. Harzemşah devletine gönderdiği elçilerin sadece kafası geri dönünce hiç düşünmeden batıya sefere çıktı. Moğol elçilerinin başını vurdurup yollayan Harzemşah valisini canlı olarak istedi. Canlı olarak ele geçirilen valinin ağzına ibret olsun diye eritilmiş gümüş dökerek öldürdü. Kendisine boyun eğen ve isteklerini kabul eden devletlere merhamet eden Cengizhan hükümdarlığını kabul etmeyen devletlere de acımıyordu. Cengizhan’ın gazabı merhametinden büyüktü. Nişabur şehri kuşatmasında oğlu okçular tarafından öldürülünce askerlerine şehirde canlı kimseyi bırakmamalarını emretmiştir. Taş üstünde taş bırakmayan Moğollar çekildiğinde oradan geçen kervanların anlattıklarına göre insan cesetlerinden yapılan dağlar kilometrelerce uzaktan görülebilmekteydi. Bu durum kulaktan kulağa yayılıyor ve Moğol korkusu her geçen gün artıyordu. Harzanşahlar Moğol baskısına daha fazla dayanamayarak çöktüler. Böylece bütün doğu İslam ülkelerinin hepsi Cengizhan İmparatorluğunun bir parçası oldu.
Cengizhan komutasında ki Moğol ordusu o zaman ki dünya nüfusunun %11 ini öldürdüler. Tarihçiler bu rakamın kırk milyon insan olduğunu söylemektedirler.
On yaşında Moğol Bozkırlarında terk edilmiş bir çocuk olan Cengizhan şimdi dünyanın gördüğü en büyük imparatorluğun sahibiydi. Fakat yaşlanıyordu. Ömrünün tüm dünyayı fethetmeye izin vermeyeceğini anladığında ölümsüzlüğün sırrını aramaya başladı. Sözlerine inandığı bir rahipten ölümsüzlüğün sırrını istedi. Rahip tamamen ölümsüzlüğün mümkün olmadığını fakat kadınlarla ilişkiye girerek ömrünü uzatabileceğini söyledi. Bunun üzerine Cengizhan farklı coğrafyalarda pek çok kadınla beraber oldu. Dna araştırmaları sonucunda elde edinilen bilgilere göre günümüz dünyasında yaşayan her 200 kişiden biri Cengizhan’ın soyundan geldiği söylenmektedir.
Cengizhan’ın Moğol mu? Türk mü? olduğu konusunda çeşitli görüşler vardır. Türkçe bilmesi , dört oğlu da Türk devletlerinin hükümdarları olması , ordusunda Moğol dan çok Türk bulunması kurduğu imparatorlukta Türklerin devlet yönetiminde etkin olmaları gibi nedenler bazı tarihçilerimizin onu Türk olarak benimsemelerine neden olmuştur. Ancak tarih otoritelerinin bir çoğu Cengizhan’ın bir Moğol hükümdarı olduğu konusunda birleşmektedir. Zaten günümüzde de Cengizhan Moğolistan’ın simgesidir.
Sıfırdan başlayıp önce dağınık yaşayan Moğol kabilelerini birleştiren sonra Türk boylarını tek bir çatı altında toplayarak adına Moğol diyen Cengizhan 40 yaşında başlayıp ölümüyle 65 yaşında noktaladığı seferlerinde Asya’nın bir ucundan öbür ucuna, Çin’in içlerinden Rusya’ya , Avrupa’da Polonya’ya kadar uzanan bir imparatorluk kurmuştu.
1227 yılında Kuzey Çin’deki Tangutlar üzerine çıktığı sefer esnasında rahatsızlanarak 65 yaşında hayatını kaybetti. Kurmuş olduğu imparatorluk günümüzde Rusya hariç tüm ülkelerden daha geniş topraklar üzerine yayılmış vaziyette olup ölümünden sonra, oğulları ve torunları döneminde daha da genişleyerek, insanlık tarihinin gördüğü bitişik sınırlara sahip en büyük imparatorluk haline geldi.
Umarım Cengizhan kimdir sorusuna yanıt bulmuşuzdur.Unutmayın Egitimarsivi.net okuldaki yardımcınız.
Sitemizde Tüm tarih ödevleri mevcuttur. Yazımız da Türk Tarih Kurumundan Faydalanılmıştır.
Öğretmenlik ile ilgili kompozisyon (15.148)
2. Sınıf çarpım tablosu tablosu (11.771)
2. Sınıf Hayat Bilgisi Ders Notları (9.805)
Prof. Dr. Aziz SANCAR Kimdir? (9.462)
